پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه

پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه

بهینه‌سازی سبد سهام با استفاده از پیش‌انتخاب دارایی مبتنی بر تحلیل پوششی داده‌ها و ارزیابی کارایی با مدل بخشی در بازار سرمایه ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه مالی، واحد اسفراین، دانشگاه آزاد اسلامی، اسفراین، ایران
چکیده
این پژوهش با هدف بهینه‌سازی سبد سهام در بازار سرمایه ایران، چارچوبی دو مرحله‌ای مبتنی بر رویکردهای غیرپارامتریک ارائه می‌دهد. در گام نخست، با استفاده از مدل SBM-DEA، دارایی‌های کارا از میان شرکت‌های بورسی شناسایی شده و در گام دوم، عملکرد سبدهای حاصل از این دارایی‌ها با بهره‌گیری از مدل تحلیل پوششی داده‌های بخشی (Segmented DEA) نسبت به مرز کارا ارزیابی گردید. نتایج تجربی حاصل از تحلیل داده‌های ۱۲۶ شرکت بورسی در بازه زمانی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ نشان داد که مدل پیشنهادی در مقایسه با روش‌های مرجع همچون مارکویتز، تخصیص مساوی و تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA)، از منظر شاخص‌های بازده - ریسک نظیر نسبت شارپ، انحراف معیار و فاصله از مرز کارا عملکرد بهتری دارد. همچنین تحلیل حساسیت نسبت به تغییر وزن‌دهی ریسک، تعداد دارایی‌ها و دوره‌های زمانی، پایداری بالای مدل را تأیید می‌کند. یافته‌های پژوهش از کارایی مدل ترکیبی DEA–Segmented DEA در بازارهای نوظهور حمایت کرده و قابلیت به‌کارگیری آن توسط نهادهای مالی و مدیران پرتفوی را نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Portfolio Optimization Using Data Envelopment Analysis-Based Asset Preselection and Segmented DEA Evaluation in the Iranian Capital Market

نویسنده English

meysam doaei
department of finance, Islamic Azad univeristy
چکیده English

This study introduces a two-stage non-parametric framework for portfolio optimization in the Iranian capital market. In the first stage, efficient assets are identified using the Slacks-Based Measure Data Envelopment Analysis (SBM-DEA) model. In the second stage, the constructed portfolios are evaluated through the Segmented DEA model, which assesses their efficiency relative to a piecewise efficient frontier under cardinality constraints. Based on data from 126 publicly traded companies between 2019 and 2023, the proposed hybrid model demonstrates superior performance in terms of Sharpe ratio, standard deviation, and proximity to the efficient frontier compared to benchmark approaches such as the Markowitz model, equal weighting, and PCA-based methods. Sensitivity analysis across different weighting schemes, asset counts, and market periods further confirms the robustness of the model. The findings support the practical applicability of the DEA–Segmented DEA framework in emerging markets and underscore its potential utility for portfolio managers and financial institutions.The findings support the practical applicability of the DEA–Segmented DEA framework in emerging markets and underscore its potential utility for portfolio managers and financial institutions.

کلیدواژه‌ها English

Data Envelopment Analysis
Segmented DEA
Portfolio Optimization
Financial Efficiency
Iranian Capital Market
Cardinality Constraint

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 آذر 1404

  • تاریخ دریافت 07 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 06 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 18 آذر 1404